KUBİLAY OLAYI (23 ARALIK 1930)

MUSTAFA FEHMİ KUBİLAY (1906-1930)

Cumhuriyet tarihine "Menemen Olayı" veya "Kubilay Olayı" olarak geçen, gerici ayaklanmasında şehit edilen Kubilay, 1906 yılında Adana Kozan'da dünyaya geldi. Kubilay'ın asıl adı Mustafa Fehmi'dir. Kubilay soyadını ise İzmir Erkek Öğretmen Okulunda öğrenci iken aldı. Ailesi 1902 yılında Girit'ten İzmir'e göç etmiştir. Daha sonraları geçim zorlukları ve savaş yılları nedeniyle önce Adana-Kozan, daha sonraları Antalya'ya göç ettiler. En son olarak da tekrar İzmir'e gelip yerleşmişlerdir. Mustafa Fehmi Kubilay, İlköğrenimini 1913-1919 yılları arasında Aydın'da tamamladı. 1926 yılında Bursa Öğretmen Okulunu bitirdi ve aynı yıl Aydın'da öğretmen olarak göreve başladı. Daha sonra Menemen'e gelerek, o zamanki adıyla Zafer İlkokulu olan şimdiki Kubilay İlköğretim Okulu'nda da görev yaptı. Menemen 43.Piyade Alayı'nda Yedek subay olarak askerliğini yaptığı sırada Menemen'de çıkan ayaklanmayı bastırmakla görevlendirildi (1930). İsyancılar tarafından Menemen'de başı kesilerek öldürüldü. Anısına Menemen'de bir anıt yapıldı.

Mustafa Fehmi Kubilay'ın şehit edilmesinden sonra 2 Ocak 1931 tarihinden itibaren Menemen Zafer İlkokulu'nun adı Kubilay İlkokulu olarak değiştirildi. Bursa Öğretmen Okulu'na da bir büstü kondu. Her yıl Mustafa Fehmi KUBİLAY'ın ve O'nunla birlikte şehit olanların anısına 23 Aralık günü Menemen'de Kubilay Anıtında tören düzenlenmektedir.

"Büyük Ordunun Kahraman ve Genç Zabiti ve Cumhuriyet'in Mefkureci Muaallim Heyetinin Kıymetli Uzvu Kubilay Bey'in Temiz Kanı Cumhuriyet'in Hayatiyetini Tazelemiş ve Kuvvetlendirmiş Olacaktır." M. Kemal ATATÜRK

Menemen'de ahiren vukua gelen irtica teşebbüsü esnasında Zabit Vekili Kublay Beyin vazife ifa ederken duçar olduğu akıbetten Cumhuriyet ordusunu taziyet ederim. Kublay Beyin şehadetinde mürtecilerin gösterdiği vahşet karşısında Menemen'deki ahaliden bazılarının alkışla tavripkâr bulunmaları, bütün cumhuriyetçi ve vatanperverler için utanılacak bir hâdisedir. Vatanı müdafaa için yetiştirilen; dahilî her politika ve ihtilâfın haricinde ve fevkinde muhterem bir vaziyette bulunan Türk zabitinin mürteciler karşısındaki yüksek vazifesi vatandaşlar tarafından yalnız hürmetle karşılandığına şüphe yoktur.

Derviş Mehmet isminde bir yobaz ve altı silahlı arkadaşı 23 Aralık 1930 günü Menemen'e gelmişler ve camiye girerek üzerinde dini ibareler yazılı bir bayrakla, camide bulunanları ve merakla cami önüne toplananları, kendileriyle birlik olmaya davet etmişlerdir. Derviş Mehmet halka hitap ederek; "Ey Müslümanlar, ne duruyorsunuz; Halife Abdülmecit hududa geldi, Sancak-ı Şerif çıktı, gelin altında toplanalım, şeriat isteyelim" diye bağırmıştır.